wtorek 9 sierpnia 2022     Klara, Roman, Romuald
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
Gontowiec Podróżny BLOG

« powrót
Czy lipiec jeszcze pachnie lipą
eGorzowska - 11725_QurWpO54Ke6NqGEr8WxU.jpg

3 lipca. W większości krajów słowiańskich nazwa lipca wywodzi się od lip, które właśnie teraz powinny kwitnąć. W ostatnich latach jednak klimat nam się znarowił i wszystko się poprzestawiało. Lipy skończyły kwitnienie jeszcze przed końcem czerwca. Nie roznosi się już w ich pobliżu niesamowity aromat i nie słychać charakterystycznego buczenia zapracowanych pszczelich skrzydełek. Teraz dojrzewają na nich orzeszki. Tak, te owłosione zielone kulki zwieszające się na długiej szypułce ze skrzydełkiem, to orzeszki. Skrzydełko jest im potrzebne po to, by wiatr przeniósł zdrewniały owoc nawet na znaczne odległości (dlatego niektóre pozostają na drzewach aż do zimy).

Zielone, lekko mechate lipowe orzeszki są smaczne i bardzo pożywne, chociaż – z uwagi na wielkość – zaspokojenie nimi dziennej normy kalorii, musiałoby trochę potrwać. Z niedojrzałych można przyrządzić fałszywe kapary, a dojrzałe (zdrewniałe), po uprażeniu i pokruszeniu mogą być świetną panierką do kotletów albo posypką do deserów. Mało kto dzisiaj pamięta, że kiedyś przeprowadzano ich regularne zbiory.

Lipowe orzeszki zawierają białka, skrobię, prozdrowotne flawonoidy, śluzy i… tłoczony przez naszych przodków olej, który równie dobrze nadawał się na omastę, jak i do lampek oliwnych. Nie wierzycie? Zapraszam więc do eksperymentu – zerwijcie zielony orzeszek, włóżcie go pomiędzy warstwy złożonej kartki papieru i zgniećcie na miazgę. Tłusta plamka gwarantowana.

Oprócz zastosowań kulinarnych i technicznych, lipowy olej zajmował też poczesne miejsce w domowych apteczkach. Zewnętrznie stosowano go w celu przyspieszenia gojenia ran i owrzodzeń (znakomicie natłuszcza, znosi świąd oraz łagodzi stany zapalne). Wytłoków również nie marnowano. Niewiastom służyły do peelingu lub jako maseczka upiększająca.
Lipa przez wieki uważana była za drzewo magiczne, obdarzone pozytywną energią, korzystnie wpływające na zdrowie człowieka. W sennikach, sen o lipie tłumaczono jako przyszłość bez trosk. Jeżeli była to lipa kwitnąca, śniącego czekało wielkie szczęście, a jeżeli w dodatku wspinał się na nią, szanse na spełnienie wszystkich pragnień rosły.



O lipie (i do niej) pisano wiersze, jednak w przysłowiach trudno ją znaleźć. Pojawia się za to w kilku powiedzeniach:
„Dobrze mu jak chłopu pod lipą”,
„Obedrzeć jak lipkę” (tzn. jak lipę z łyka – „Na świętego Filipa dobrze się drze lipa”),
„Być takim, jak lipowa siekiera” (o człowieku dobrym, miękkiego serca),
„Co człowiek wystoji, niż świntym zostanie, a potym go postwióm mindzy sztyry lipy i wróble po nim seróm” – z miękkiego lipowego drewna najczęściej strugano wiejskie świątki, a wokół wiejskich kapliczek sadzono lipy.

W potocznej polszczyźnie natomiast „lipa” jest synonimem produktu kiepskiej jakości albo bujdy na resorach (prawdopodobnie z uwagi na miękkie, nie nadające się na budulec drewno).

Warto jeszcze zaznaczyć, że na świecie występuje łącznie 31 gatunków lipy (15 z nich to endemity rosnące w Chinach), a w naszym kraju dziko rosną tylko dwa gatunki – lipa wąskolistna i szerokolistna. Oprócz nich najbardziej znane są: lipa amerykańska, lipa holenderska, lipa japońska, lipa wonna, lipa krymska, lipa mongolska i lipa srebrzysta.

W kalendarzu kulinarnym dzisiaj do wyboru Dzień Czerwonej Ostrej Papryczki Chili oraz Święto Jedzenia Fasoli, a na zakończenie jeszcze jedna ciekawostka. Równo 90 lat temu (3 lipca 1932 r.) urodził się w Rzeszowie Jacek Silber, bardziej znany jako Czesław Śliwa, który używał także nazwisk Jack Ben Silberstein i Jacek Elizeusz Zilbercfaig. Był niezwykle barwną postacią zapamiętaną przede wszystkim jako hochsztapler, fałszerz i… fikcyjny konsul austriacki.

Kojarzycie film „Konsul” z Piotrem Fronczewskim w roli głównej? To właśnie Jacek Silber vel Czesław Śliwa był pierwowzorem postaci filmowego bohatera. Warto poszperać w sieci i obejrzeć też dokumentalny obraz w reżyserii Krzysztofa Gradowskiego pt. „Konsul i inni”. Czesław Śliwa opowiada w nim o swoich pomysłach i ich realizacji.

Tekst i foto Maria Gonta


3 lipca 2022 07:46, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Komentarze:


Pamiętam czasy kiedy to cała strona ulicy Pomorskiej - od Podmiejskiej do stołówki "Włókna"(teraz supermarket Muszkieterów) - była porośnięta rozrośniętymi, wspaniałymi lipami. I jak one i cała ulica pachniała! Ludzie jadący do, albo z pracy we "Włóknie" (wtedy nazwa obiegowa Stilonu) prosili motorniczego tramwaju aby jechał powoli, bo chcieli nawdychać się tego zapachu, tego aromatu...
Andrzej Trzaskowski, 03.07.2022, 10:42, 79.163.183.116 ##

Serwis www.egorzowska.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy, które są wyłączną własnością ich autorów.

Biskup z herbem i zawołaniem
W sobotę 13 sierpnia o godz. 12.00 podczas mszy św. odprawianej w kościele konkatedralnym pw. św. Jadwigi Śląskiej w Zielonej ... <czytaj dalej>
Stanowisko w sprawie gazu
Publikujemy stanowisko Organizacji Pracodawców Ziemi Lubuskiej. Organizacja Pracodawców Ziemi Lubuskiej jako instytucja zrzeszająca największą liczbę firm w województwie lubuskim, z niepokojem ... <czytaj dalej>
Prace wstrzymane
Kolizja z siecią teletechniczną przy ul. Ułanów. Podczas prac ziemnych, przy budowie nowego odcinka ulicy Ułanów, wykonawca zadania napotkał na kolizję ... <czytaj dalej>
List otwarty do Elżbiety Rafalskiej
Publikujemy List otwarty marszałek Elżbiety Anny Polak do poseł PE Elżbiety Rafalskiej. "List otwarty marszałek Elżbu=iety Anny Polak – przywracający pamięć ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
"Gorzowskie Centrum Odszkodowań" Michał Andrusyszyn

ul. Przemysłowa 14 -15, Gorzów Wlkp.
tel. 784 010 498
branża: Odszkodowania - doradztwo <czytaj dalej>
"Fota" S.A.

ul. Podmiejska Boczna 16, Gorzów Wlkp.
tel. 95 720 88 85
branża: Samochody - części, akcesoria - hurt <czytaj dalej>
Konieczny Tomasz Adwokaci

ul. Poznańska 62 /23, Gorzów Wlkp.
tel. 603 742 273
branża: Adwokaci <czytaj dalej>

Kalendarium eventów
« sierpień 2022 »
P W Ś C P S N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
    
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
Przegraliśmy
Niedawno pisałam tekst o instalacji artysty plastyka Jerzego Gąsiorka. Nosił tytuł „Powinnością artysty jest protestować”. Zachęcałam do obejrzenia i refleksji nad tym, co dzieje się za naszą wschodnią granicą. Niestety. ... <czytaj dalej>
Gorzowskie drzewa w obiektywie
Prezydent Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w ramach kampanii edukacyjno-informacyjnej „ZazieleńMY Gorzów” <czytaj dalej>
Uwaga konkurs: Lubuska pocztówka z wakacji
Jeszcze tych zdjęć za wiele nie ma. Ale lubuskie jest <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - 4d.jpg
Hanna Kaup:
Hortensjomania
W czasie wakacyjnych wędrówek gorzowianie wybierają różne kierunki. Jedni wolą ... <czytaj dalej>
admin ego:
Kot wie, czego chce
8 sierpnia. Dzień św. Dominika był kiedyś początkiem zwożenia snopów ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Grzechy rowerzystów
W ramach kampanii informacyjno-edukacyjnej „Czas na bezpieczny rower” przypominamy o ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Ucz bezpiecznych relacji z rówieśnikami
Kontakty dziecka z rówieśnikami odgrywają ważną rolę w jego rozwoju ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Bruhl:
Jaką odpowiedzialność ponosi prezes i rada nadzorcza, gdy pojawią się straty? Czy prezes i rada, że jego wybrała, gwarantuje swoim majątkiem s <czytaj dalej>
Anonim_4688:
Z tą wódką chodziło o daniela niekrewicza zastepcy wojta a nie samego jego <czytaj dalej>
Anonim_4688:
Dobra zmiana bo za poorzednika nie wybudowany został ani 1 blok z tbsu
A ustepując w skandalu z wojta (przekupywali alkoholem prooonujac podwi <czytaj dalej>
Andrzej Trzaskowski:
Tomasz Gierczak to takie urzędnicze ni to, ni owo... Żeby w tym wieku, w tym ustroju, przy znajomości niemieckiego,tak uparcie trzymać się miejsk <czytaj dalej>
Anonim_3669:
Obydwie panie powinny powoli przygotowywac sie na zasluzony i wolny od polityki odpoczynek. Rafalska jaka jest wiemy wszyscy, Polak w niczym jej nie u <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej