sobota 18 maja 2024     Alicja, Feliks, Eryk
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
« powrót
Ta historia nie może być zapomniana (2)
eGorzowska - 11260_l7Q2rah5ylWpf3YvmTMd.jpg

Część druga historii o malarzu Kazimierzu Karpowiczu, który ostatnie dwa lata życia spędził w podgorzowskim Bogdańcu.

Część pierwszą przecztasz tu: https://www.egorzowska.pl/pokaz,region,11259,ta_historia_nie_moze_byc_zapomniana_(1),


Czombrów – Soplicowo
Czombrów, z którym związany był w czasach dzieciństwa i młodości Kazimierz Karpowicz, to nieistniejący obecnie majątek na Białorusi, położony około 14 km na południe od Nowogródka. Był najprawdopodobniej pierwowzorem Soplicowa w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza, czego od lat dowodzi ostatnia wnuczka właścicieli Joanna Puchalska. Dziś można znaleźć czarno-białą ekranizację epopei narodowej (zrealizowanej przez Alfreda Niemirskiego w reżyserii Ryszarda Ordyńskiego) właśnie w Czombrowie. Młody Tadeusz wraca do rodzinnego Soplicowa, gdzie poznaje polskie zwyczaje, smak miłości oraz uczy się, czym jest patriotyzm. Produkcją filmu zajął się Star-Film, a jeśli chodzi o prawa autorskie, jest to tzw. dzieło osierocone, którego dyspozytariuszem pozostaje Filmoteka Narodowa. Co ciekawe, Gościem Sędziego jest tu Karol Karpowicz, czyli brat cioteczny Kazimierza Karpowicza (a pradziadek Joanny Puchalskiej). Na znajomość z poetą mogą wskazywać daty urodzin: Karpowicza – 1793, Mickiewicza – 1798 oraz fakt, że w tym samym czasie przebywali w szkole dominikanów w Nowogródku.


Rysunek Kazimierza Karpowicza wykonany w Czombrowie w 1935 r.

Moje przypuszczenia związane z rodziną malarza potwierdziła Joanna Puchalska, sprawdziwszy wcześniej przesłane jej zdjęcia rysunków, pochodzących ze szkicowników, przekazanych urzędowi gminy. Wyjaśniła też sytuację spadkową związaną z majątkiem.

„Czombrów w wyniku rodzinnych podziałów przypadł stryjowi Kazimierza – Julianowi, mojemu prapradziadkowi. Ojciec Kazimierza (też Kazimierz) a brat Juliana został spłacony. Kazimierz nie miał zatem udziału w prawnej własności Czombrowa” – wyjaśniła i odkryła jeszcze jedną ciekawostkę.

Bez dzieci
Interesujące okazują się związki byłego mieszkańca Bogdańca ze słynnym kompozytorem Stanisławem Moniuszką. Znany jest portret córki Zofii Wiktorii Ewy Moniuszko namalowany przez Kazimierza w 1924 r. To akwarela na tekturze 36,5 x 31 cm, sygnowana: „K. Karpowicz /1924.” Na odwrocie napisy, m.in.: „Jaśnie Wielmożna Zofia Wyhowska córka St. Moniuszki i Aleksandry z Millerów”, ”zmarła w 1924 r.”; „własność Aleks [andra] Wyhowskiego – moja Matka”. Co ciekawe, Kazimierz Karpowicz ożenił się z wnuczką kompozytora.

„Dzieci nie mieli, ale żyją potomkowie jego pasierba” – wyjaśniła Joanna Puchalska.

Chodzi o Stanisława Grabowskiego, który zgłosił w Urzędzie Gminy w Bogdańcu śmierć swojego ojczyma.

Stanisław był synem siostry Kazimierza, ale dlaczego sam malarz nie miał dzieci? To może wyjaśnić inny trop, na który wskazała mama Joanny Puchalskiej, która opowiadała jej o Kazimierzu.
„On przyjeżdżał do moich dziadków i kazał mamie i wujom pozować. Malował niemal wyłącznie obrazy religijne. Ale jest trochę rodzinnych portretów w ołówku. Był bardzo pobożny, należał do stowarzyszenia Elsów. Wydawało mi się zawsze, że jest pochowany na Powązkach. Dziwne” – napisała do mnie kolejnym razem.

Eleusis – Els

Słowo „Els” niewiele mówi współczesnemu Polakowi. Pochodzi od nazwy stowarzyszenia o zabarwieniu religijno-filozoficznym Eleusis, a nawiązuje do greckiego miasta o tej samej nazwie, znanego z misteriów kultu Demeter i Persefony. Było to polskie stowarzyszenie założone przez prof. Wincentego Lutosławskiego w 1902 r. i miało duży wpływ na późniejsze harcerstwo.


Symbol bractwa Eleusis z zasobów internetowych

Członkowie Eleusis nazywali się Elsami, czyli wolnymi wybawicielami ludów – od greckich słów: Eleutheroi laon soteres. Sami szerzyli poczwórną wstrzemięźliwość: od alkoholu, tytoniu, hazardu i rozpusty. W ten sposób mieli przygotować elity, by dokonać odnowy narodu polskiego.

Obowiązywały ich surowe reguły: dzień rozpoczynali o 5.00 zimną kąpielą, studiowali i praktykowali jogę, filozofię indyjską, Platona, ćwiczyli krótko- i długookresowe posty, przestrzegali wegetariańskiej diety, a co szczególnie ważne, kultywowali katolicką pobożność, propagowali bohaterstwo i karność. Stowarzyszenie działało głównie wśród studentów lwowskich i krakowskich uczelni. Było ruchem religijnym tylko dla katolików. Nazywali się też zakonem, bo składało się w nim dożywotnie śluby. Jak podają źródła internetowe: „Els składa ślub wstrzymania się przez całe życie od czterech nałogów, które dziś panują w ludzkości i narody całe o upadek przyprawiają. Aby wytrwać w takiej wstrzemięźliwości, trzeba powołania.”

Takim powołaniem do wstrzemięźliwości wykazał się z pewnością Kazimierz Karpowicz. I być może dlatego nie miał własnych dzieci.

„Był wielkim przeciwnikiem alkoholu i jak przyjeżdżał do dziadków a zobaczył butelkę na wierzchu, wylewał zawartość za okno” – pisała do mnie Joanna Puchalska, dodając, że w takich sytuacjach chowano przed nim w popłochu wszelkie trunki. „Również księża na ulicy uciekali przed nim, bo rozmawiał wyłącznie po łacinie.”

Cdn.
Tekst i foto Hanna Kaup


20 grudnia 2021 22:51, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Komentarze:


Co za wspaniała, rdzennie polska, bogoojczyźniana historia! I jej epilog tak nam blisko. Czy to nie o Nim słuchałem bywając dzieckiem, z ciocią Stasią w piekarni Ciepków, w Bogdańcu?
Andrzej Trzaskowski, 27.12.2021, 13:04, 79.163.188.4 ##

Serwis www.egorzowska.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy, które są wyłączną własnością ich autorów.

Przebudowa Spichrzowej
Ostatnie przygotowania do rozpoczęcia przebudowy ulicy Spichrzowej. Konsorcjum firm TORMEL i WUPRINŻ, przebuduje ostatni, półkilometrowy odcinek ulicy Spichrzowej. Pierwsze prace ruszą ... <czytaj dalej>
UMCS z Jazz Clubem Pod Filarami
80 lat UMCS w Lublinie z Jazz Clubem „Pod Filarami”. W dniach 14 -17 maja 2024 roku w Akademickim Centrum Kultury ... <czytaj dalej>
Remont schodów
Nowe schody na Piaskach, obok lecznicza zieleń. Rusza remont schodów przy ul. Bohaterów Westerplatte, zejście do ul. Sczanieckiej. Skarpa przy schodach ... <czytaj dalej>
Obchody 900-lecia jubileuszu
W sobotę 11 maja br. w Ośnie Lubuskim odbędą się uroczyste obchody z okazji dziewięćsetlecia ustanowienia biskupstwa lubuskiego. Przygotowania do tej ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
Ostrowski Adam Insytut Badawczy

ul. Ogińskiego 12 d m. 14, Gorzów Wlkp.
tel. 606 446 610
branża: Instytuty, ośrodki badawcze <czytaj dalej>
Neurologopedyczny Gabinet Specjalistyczny

ul. Piłsudskiego 47, Gorzów Wlkp.
tel. 601 360 338
branża: Logopedzi <czytaj dalej>
PKO Bank Polski, Oddział 6 w Gorzowie Wielkopolskim

ul. SłonecznaGorzów Wlkp.,
tel. 95 722 49 21
branża: Banki <czytaj dalej>

Rekordowy Babimost
Port lotniczy Zielona Góra-Babimost z rekordem w Europie. Port Lotniczy Zielona ... <czytaj dalej>
Na pomoc AJP
Koncert charytatywny na rzecz pomocy dla Akademii im. J. z ... <czytaj dalej>
Majowe miejskie granie
W majowej atmosferze mieszkańcy gorzowskich osiedli będą mogli posłuchać muzyki ... <czytaj dalej>
Energia z ceną dynamiczną
Od 24 sierpnia 2024 r. będzie możliwe zawarcie umowy z ... <czytaj dalej>
Kalendarium eventów
« maj 2024 »
P W Ś C P S N
  
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
  
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_admin.jpg
admin ego:
Piękna inicjatywa w brzydkim mieście
Znany gorzowski lekarz Ireneusz Czerniec zaprosił w niedzielę kandydatów do Rady Miasta, dziennikarzy oraz mieszkańców na spacer ulicami śródmieścia. „Porozmawiajmy i zobaczmy, cóż dobrego możemy zrobić dla naszego miasta, w celu ... <czytaj dalej>
Bez korzeni nie zakwitniesz
Archiwa Państwowe oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej zapraszają uczniów klas 4-7 <czytaj dalej>
Kto zdobędzie mural dla szkoły
Murale Pamięci „Dumni z Powstańców” to ogólnopolski konkurs dla szkół <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - dsc_0820.jpg
admin ego:
Zdał osiem matur na 100 procent
Zdał 8 matur na 100 proc. 8 matur na 100 ... <czytaj dalej>
admin ego:
Po prostu Ponidzie
Właśnie zdałam sobie sprawę, że od miesiąca karmię Waszą wyobraźnię ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Bez makijażu?
5 maja obchodzimy Światowy Dzień Bez Makijażu, poświęcony promowaniu naturalnego ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Alkoholowa mapa Polski
Ponad 95 tys. pijanych kierowców zatrzymała policja w 2023 roku. ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Staryh:
Ale pitolenie. Ani słowa o kolejce do "znachora" o bólu w krzyżu, o polityce i innych przyjemnościach wątpliwych u będących starymi l <czytaj dalej>
Anonim_7573:
Starość

Widziałem ją wczoraj

Stała u drzwi werandy

Lewa ręką trzymała laskę
prawą chciała nacisnąć <czytaj dalej>
Anonim_7511:
internat wybudowano dzięki pieniądzom przekazanym z rządu pisu warto podkreslić

podobnie jak szkołę muzyczną i plastyczną przy kwar <czytaj dalej>
Anonim_5142:
korolewicz sie znowu udziela na forum.
jak nie zmiana miasta na bez wualkepe
to z tym lotniskiem wyimaginowanym.

komęt natomiast <czytaj dalej>
Anonim_2158:
Wybuduj se pod blokiem a nie w naczynie lotnisko <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej