środa 29 listopada 2023     Błażej, Walter, Fryderyk
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
« powrót
Ta historia nie może być zapomniana (2)
eGorzowska - 11260_l7Q2rah5ylWpf3YvmTMd.jpg

Część druga historii o malarzu Kazimierzu Karpowiczu, który ostatnie dwa lata życia spędził w podgorzowskim Bogdańcu.

Część pierwszą przecztasz tu: https://www.egorzowska.pl/pokaz,region,11259,ta_historia_nie_moze_byc_zapomniana_(1),


Czombrów – Soplicowo
Czombrów, z którym związany był w czasach dzieciństwa i młodości Kazimierz Karpowicz, to nieistniejący obecnie majątek na Białorusi, położony około 14 km na południe od Nowogródka. Był najprawdopodobniej pierwowzorem Soplicowa w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza, czego od lat dowodzi ostatnia wnuczka właścicieli Joanna Puchalska. Dziś można znaleźć czarno-białą ekranizację epopei narodowej (zrealizowanej przez Alfreda Niemirskiego w reżyserii Ryszarda Ordyńskiego) właśnie w Czombrowie. Młody Tadeusz wraca do rodzinnego Soplicowa, gdzie poznaje polskie zwyczaje, smak miłości oraz uczy się, czym jest patriotyzm. Produkcją filmu zajął się Star-Film, a jeśli chodzi o prawa autorskie, jest to tzw. dzieło osierocone, którego dyspozytariuszem pozostaje Filmoteka Narodowa. Co ciekawe, Gościem Sędziego jest tu Karol Karpowicz, czyli brat cioteczny Kazimierza Karpowicza (a pradziadek Joanny Puchalskiej). Na znajomość z poetą mogą wskazywać daty urodzin: Karpowicza – 1793, Mickiewicza – 1798 oraz fakt, że w tym samym czasie przebywali w szkole dominikanów w Nowogródku.


Rysunek Kazimierza Karpowicza wykonany w Czombrowie w 1935 r.

Moje przypuszczenia związane z rodziną malarza potwierdziła Joanna Puchalska, sprawdziwszy wcześniej przesłane jej zdjęcia rysunków, pochodzących ze szkicowników, przekazanych urzędowi gminy. Wyjaśniła też sytuację spadkową związaną z majątkiem.

„Czombrów w wyniku rodzinnych podziałów przypadł stryjowi Kazimierza – Julianowi, mojemu prapradziadkowi. Ojciec Kazimierza (też Kazimierz) a brat Juliana został spłacony. Kazimierz nie miał zatem udziału w prawnej własności Czombrowa” – wyjaśniła i odkryła jeszcze jedną ciekawostkę.

Bez dzieci
Interesujące okazują się związki byłego mieszkańca Bogdańca ze słynnym kompozytorem Stanisławem Moniuszką. Znany jest portret córki Zofii Wiktorii Ewy Moniuszko namalowany przez Kazimierza w 1924 r. To akwarela na tekturze 36,5 x 31 cm, sygnowana: „K. Karpowicz /1924.” Na odwrocie napisy, m.in.: „Jaśnie Wielmożna Zofia Wyhowska córka St. Moniuszki i Aleksandry z Millerów”, ”zmarła w 1924 r.”; „własność Aleks [andra] Wyhowskiego – moja Matka”. Co ciekawe, Kazimierz Karpowicz ożenił się z wnuczką kompozytora.

„Dzieci nie mieli, ale żyją potomkowie jego pasierba” – wyjaśniła Joanna Puchalska.

Chodzi o Stanisława Grabowskiego, który zgłosił w Urzędzie Gminy w Bogdańcu śmierć swojego ojczyma.

Stanisław był synem siostry Kazimierza, ale dlaczego sam malarz nie miał dzieci? To może wyjaśnić inny trop, na który wskazała mama Joanny Puchalskiej, która opowiadała jej o Kazimierzu.
„On przyjeżdżał do moich dziadków i kazał mamie i wujom pozować. Malował niemal wyłącznie obrazy religijne. Ale jest trochę rodzinnych portretów w ołówku. Był bardzo pobożny, należał do stowarzyszenia Elsów. Wydawało mi się zawsze, że jest pochowany na Powązkach. Dziwne” – napisała do mnie kolejnym razem.

Eleusis – Els

Słowo „Els” niewiele mówi współczesnemu Polakowi. Pochodzi od nazwy stowarzyszenia o zabarwieniu religijno-filozoficznym Eleusis, a nawiązuje do greckiego miasta o tej samej nazwie, znanego z misteriów kultu Demeter i Persefony. Było to polskie stowarzyszenie założone przez prof. Wincentego Lutosławskiego w 1902 r. i miało duży wpływ na późniejsze harcerstwo.


Symbol bractwa Eleusis z zasobów internetowych

Członkowie Eleusis nazywali się Elsami, czyli wolnymi wybawicielami ludów – od greckich słów: Eleutheroi laon soteres. Sami szerzyli poczwórną wstrzemięźliwość: od alkoholu, tytoniu, hazardu i rozpusty. W ten sposób mieli przygotować elity, by dokonać odnowy narodu polskiego.

Obowiązywały ich surowe reguły: dzień rozpoczynali o 5.00 zimną kąpielą, studiowali i praktykowali jogę, filozofię indyjską, Platona, ćwiczyli krótko- i długookresowe posty, przestrzegali wegetariańskiej diety, a co szczególnie ważne, kultywowali katolicką pobożność, propagowali bohaterstwo i karność. Stowarzyszenie działało głównie wśród studentów lwowskich i krakowskich uczelni. Było ruchem religijnym tylko dla katolików. Nazywali się też zakonem, bo składało się w nim dożywotnie śluby. Jak podają źródła internetowe: „Els składa ślub wstrzymania się przez całe życie od czterech nałogów, które dziś panują w ludzkości i narody całe o upadek przyprawiają. Aby wytrwać w takiej wstrzemięźliwości, trzeba powołania.”

Takim powołaniem do wstrzemięźliwości wykazał się z pewnością Kazimierz Karpowicz. I być może dlatego nie miał własnych dzieci.

„Był wielkim przeciwnikiem alkoholu i jak przyjeżdżał do dziadków a zobaczył butelkę na wierzchu, wylewał zawartość za okno” – pisała do mnie Joanna Puchalska, dodając, że w takich sytuacjach chowano przed nim w popłochu wszelkie trunki. „Również księża na ulicy uciekali przed nim, bo rozmawiał wyłącznie po łacinie.”

Cdn.
Tekst i foto Hanna Kaup


20 grudnia 2021 22:51, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Komentarze:


Co za wspaniała, rdzennie polska, bogoojczyźniana historia! I jej epilog tak nam blisko. Czy to nie o Nim słuchałem bywając dzieckiem, z ciocią Stasią w piekarni Ciepków, w Bogdańcu?
Andrzej Trzaskowski, 27.12.2021, 13:04, 79.163.188.4 ##

Serwis www.egorzowska.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy, które są wyłączną własnością ich autorów.

Coraz bliżej święta
Otwarcie hali sportowo-widowiskowej Arena GORZÓW jest głównym elementem tegorocznej kampanii „Gorzów blisko świąt”. Dwudniowa impreza zaplanowana jest w dniach 9-10 ... <czytaj dalej>
Chcą nowego porozumienia paradyskiego
Prezydent Gorzowa Jacek Wójcicki, wspólnie z prezydentami Zielonej Góry Januszem Kubickim i Nowej Soli Jackiem Milewskim, jest inicjatorem i współorganizatorem ... <czytaj dalej>
Uzasadnienie inicjatywy obywatelskiej
Publikujemy UZASADNIENIE INICJATYWY OBYWATELSKIEJ na rzecz skrócenia urzędowej nazwy miasta Gorzów Wielkopolski i przywrócenia jej historycznego polskiego brzmienia – GORZÓW. WSTĘP tylko ... <czytaj dalej>
Petycja
Szanowny Panie Prezydencie, powstała petycja dotycząca likwidacji podziemnego przejścia dla pieszych przez ulicę Piłsudskiego. Ja chciałabym się przyłączyć do tej inicjatywy, ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
"Ala" Kiosk B. Szymczak

ul. Sczanieckiej 15, Gorzów Wlkp.
tel. 606 430 839
branża: Gazety, czasopisma - kolportaż <czytaj dalej>
Ahrens Textil-Service Sp. z o.o.

ul. Mosiężna 6, Gorzów Wlkp.
tel. 95 725 34 60
branża: Pralnie, farbiarnie <czytaj dalej>
Alfa Gas

ul. Warszawska 164, Gorzów Wlkp.
tel. 95 732 02 07
branża: Samochody - gazowe instalacje <czytaj dalej>

Wyjątkowa premiera u Osterwy
W najbliższy piątek 1 grudnia, Teatr im. J. Osterwy w ... <czytaj dalej>
Prawie 5 mln zł za fałszywe faktury
Lubuscy pracownicy Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) skontrolowali cztery firmy wystawiające ... <czytaj dalej>
45 lat DPS w Gorzowie
Dom Pomocy Społecznej nr 1 im. Marie Juchacz w Gorzowie ... <czytaj dalej>
Prof. Jan Miodek o anglicyzmach w polszczyźnie
Wykładem na temat wpływu anglicyzmów na język polski prof. Jan ... <czytaj dalej>
Kalendarium eventów
« listopad 2023 »
P W Ś C P S N
  
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
   
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
Wierzą, że tym razem się uda
Wrócił temat zmiany nazwy naszego miasta. Zajmuje się nim Komitet Obywatelski Gorzów, który 7 listopada odbył organizacyjne spotkanie w siedzibie Zachodniej Izby Przemysłowo-Handlowej. Przedstawił najważniejsze kwestie związane z projektem złożonym ... <czytaj dalej>
Pokaż najpiękniejsze porosty
W ramach programu edukacyjno-informacyjnego WygrajMY czyste powietrze miasto ogłasza konkurs <czytaj dalej>
Zagłosuj na zmodernizowany obiekt
Trwa głosowanie w plebiscycie internetowym konkursu Modernizacja Roku & Budowa <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - s2ca.jpg
admin ego:
Chipiona - najwyższa z latarń
Opowiadając o Wieży Herkulesa, wspomniałam, że jest ona – według ... <czytaj dalej>
admin ego:
Plaża Katedr
Praia as Catedrais po galisyjsku, po hiszpańsku Playa de las ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Zakopanie w ziemi żywcem... czyli o granicy
Zakopanie w ziemi żywcem, patostreamy, niebezpieczne wyzwania – gdzie jest ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Nowe technologie pomogą zadbać o seniorów
Powiedzieć, że starzejemy się jako społeczeństwo, to truizm. Według danych ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Anonim_5823:
Oba miasta stracą na kasacji województwa. Jedyny myk jest taki, że Gorzów straci dużo mniej niz Zielona Góra, bo duzo mniej z tego województwa <czytaj dalej>
Ja:
Lubuskie ma być! Żeby "warszawka" wiedziała i czuła, że ma problem na terenach wcześniej wyzyskanych. ONI nie mogą ogarnąć Zachodni <czytaj dalej>
Anonim_6329:
A uniwersytet nie jest lubuski, dlaczego. A do Berlina i Wiednia to mogę dojechać z ZG, a z G to do D....
Budowa lubuskości nie powiodła si <czytaj dalej>
Mieszkaniec:
Napisałbym kródko, sp....cie z takimi, nic nie wnoszącymi inicjatywami, ale trafia mnie bój o g....o. Moze zajmijcie się poprawianiem jakosci ży <czytaj dalej>
Anonim_5439:
My jesteśmy już na poziomie egipskiego Boga RE. Nie to co przedszkolaki z niemieckiej unii. <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej